محوطه باستاني مارليك - رودبار
در كرانه شرقي سفید رود رودبار، دره زيبايي به نام «گوهررود» وجود دارد. كه درميان آن تپههاي كوچك و بزرگي از دوران باستان به جاي مانده است. در ميان تپهها، پنج تپه مارليك، زينببيجار، پيلاقلعه و جازم كول مهّمتر و غنيتر از ديگر تپهها هستند. تپه مارليك يك تپه طبيعي و صخرهاي ازسنگهاي سولفات آهن است. گروهي از پژوهش گران معتقدند نام مارليك برگرفته از مارهاي انبوهي است كه دراين تپه زندگي ميكنند. گروهي اعتقاد دارند كه گنجينه مارليك به قوم آمارد تعلّق دارد. در بررسي تپههاي باستانيمنطقه انبوهي ظروف شكسته سفالي ديده شده است. در يكي از تپههاي باستاني دره گوهررود، يك گمانه زنيآزمايشي به انجام رسيده و نتيجه آن كشف دو مجسمه كوچك گاو مفرغي، دو مهر استوانهاي، چهارده دكمه طلاو ديگر آثار جالب توجه ميباشد. همچنين در اين تپه، آثار ساختمان چهار ديواري پديدار شد كه در حدود ۳۰متر مساحت داشت و به نظر ميآمد آرامگاه يا معبد باشد. احتمال ميرود اين تپه، آرامگاه خصوصي فرمانروايان و شاهزادگان محلي بوده است كه در اواخر هزاره دوّم و اوايل هزاره اوّل پيش از ميلاد در اين منطقهحكومت ميكرده و مردگان خود را، بنا بر سنن و آيينهاي قومي به همراه اشياء قيمتي به خاك ميسپردهاند. دراين تپه حدود ۲۵ آرامگاه كشف شد كه در چند آرامگاه بازمانده استخوانهاي انسان بدست آمد و در همه اتاقها،اشيايي مانند ظروف مفرغي، ظروف سفالين، دكمههاي تزئيني، انواع سرگرز، پيكان، خنجر، شمشير،مجسمههاي برنزي و سفالي، سرنيزه و كلاهخود و... پيدا شد. پارچههاي به دست آمده از تپه مارليك، نشانهظهور و پيشرفت صنعت بافندگي در هزاران سال پيش در ايران، به ويژه در گيلان هستند.
در كاوشهاي مارليك در حدود ۱۱ مُهر به دست آمد كه خطها و نقشهاي جالب دارند. از آن جمله، مهري است كه روي آن خط ميخي حك شده است. به گفته باستان شناسان اين مهرها به هزار سال پيش از ميلاد مربوطاند. كاوشهاي مارليك يكي از بي سابقهترين كاوشهاي جهان است. در اين كاوشها، همچنين انبوهي جامهاي طلا، نقره، مفرغ، موزائيك، و چيني بدست آمده است و در ميان اين جامها، «جام مارليك»بي ماننداست و از زر ناب به ارتفاع ۱۸ سانتي متر قالب سازي و ساخته شده است. نقش وسط جام، درخت زندگي است و در دو سوي درخت دو گاو بال دار ديده ميشود و در كف جام، يك گل تزئيني زيبا نقش شده است.
